Người dị ứng vẫn ở homestay vùng hồ Tà Đùng được nếu hỏi trước ba điều: phòng có bị ẩm mốc không, chăn gối được giặt phơi thế nào, và nhà có nuôi chó mèo vào phòng không. Không khí ẩm của vùng hồ, nhất là mùa mưa, làm nấm mốc và mạt bụi phát triển dễ hơn ở thành phố khô; còn chó mèo thì nhiều homestay nhà dân có nuôi.
Bài này dành cho người viêm mũi dị ứng, hen, dị ứng da, dị ứng lông thú, hoặc chỉ đơn giản là rất nhạy với mùi ẩm. Nội dung là kinh nghiệm chọn phòng và chuẩn bị, không thay cho lời khuyên của bác sĩ; người có bệnh nền cần mang đủ thuốc theo đơn và hỏi bác sĩ của mình trước chuyến đi.
Phần cuối bài nói về chuyện tưởng nhỏ mà ai ở vùng hồ mùa mưa cũng gặp: quần áo, khăn tắm phơi cả ngày vẫn không khô, có mùi, và cách giữ đồ khô trong mấy ngày ở homestay.
Vì sao phòng ở vùng hồ dễ ẩm mốc hơn phòng ở phố
Độ ẩm không khí quanh một hồ lớn, có rừng bao quanh, thường cao hơn vùng đô thị khô. Mùa mưa, mưa kéo dài nhiều ngày liền, nắng ít, phòng đóng cửa vì lạnh và vì côn trùng; hơi nước từ người, từ phòng tắm, từ quần áo ướt không có đường thoát. Bề mặt nào mát hơn không khí, như tường quay về phía đồi, góc sau tủ, mặt dưới nệm, sẽ đọng ẩm và là chỗ nấm mốc mọc đầu tiên.
Mạt bụi nhà, một nguồn dị nguyên phổ biến với người viêm mũi dị ứng và hen, cũng phát triển tốt trong chăn nệm ở môi trường ẩm và ấm. Chăn dày giữ ấm cho bạn cũng là chăn giữ ẩm và mạt bụi nếu ít được giặt và phơi nắng. Đây là lý do một căn phòng trông sạch sẽ vẫn có thể làm người dị ứng hắt hơi liên tục cả đêm.
Mùa khô thì câu chuyện đổi sang bụi. Đất đỏ cao nguyên khô lại thành bụi mịn, theo gió và theo xe bay vào phòng gần đường đất; người nhạy bụi có thể thấy mũi khó chịu hơn mùa mưa. Nói cách khác, người dị ứng ở vùng này gặp ẩm mốc vào mùa mưa và bụi vào mùa khô, chứ hiếm khi không gặp gì.
Phòng ít khách, đóng cửa nhiều ngày trong mùa vắng, thường ẩm hơn phòng có khách ở đều. Phòng gỗ dễ có mùi gỗ ẩm, phòng xây gạch sát sườn đồi dễ thấm ẩm từ tường. Không có nghĩa là nên tránh hết những phòng này, mà là biết để hỏi và để mở cửa thông gió đúng lúc.
Hỏi chủ nhà gì, theo từng loại dị ứng
Mỗi loại dị ứng có điều cần hỏi riêng. Bảng dưới giúp bạn gửi đúng câu, thay vì một câu chung "có hợp với người dị ứng không" mà chủ nhà khó trả lời:
| Bạn bị | Nên hỏi | Nên mang |
|---|---|---|
| Viêm mũi dị ứng, hen do mạt bụi | Chăn, gối, nệm được giặt phơi bao lâu một lần; có thể xin chăn vừa giặt không | Áo gối và vỏ chăn mỏng của riêng mình, thuốc theo đơn |
| Nhạy với nấm mốc, mùi ẩm | Phòng nào khô ráo nhất; phòng có cửa sổ đón nắng không; có máy hút ẩm không | Khẩu trang, túi hút ẩm nhỏ cho va li |
| Dị ứng lông chó, mèo | Nhà có nuôi thú không; thú có vào phòng khách, lên giường không | Thuốc theo đơn; báo trước để chủ nhà giữ thú ngoài khu phòng |
| Dị ứng da, chất tẩy rửa | Ga gối giặt bằng gì, có mùi nước xả thơm nồng không | Một bộ ga gối hoặc túi ngủ lót mỏng của riêng mình |
| Dị ứng phấn hoa, khói | Quanh phòng có vườn hoa, có đốt rác, đốt củi gần không | Khẩu trang, đóng cửa sổ những giờ gió thổi khói vào |
| Hen, cần thiết bị hỗ trợ | Ổ điện gần giường; có nguồn điện dự phòng không | Thiết bị và thuốc theo hướng dẫn bác sĩ, nguồn pin dự phòng |
Chủ nhà không phải bác sĩ và không thể cam kết một căn phòng "không gây dị ứng". Điều bạn cần ở họ là thông tin thật: phòng nào khô, chăn nào mới giặt, thú nuôi ở đâu. Với thông tin đó, bạn tự quyết định được.
Một câu trả lời đáng tin thường đi kèm chi tiết: "phòng số hai đón nắng sáng, chăn mới phơi tuần rồi, chó nhà chỉ ở dưới sân". Câu trả lời trống như "phòng sạch lắm" chưa giúp được người dị ứng điều gì.
Thảm, rèm, nệm và đồ trang trí: thứ đẹp trong ảnh nhưng giữ bụi ẩm
Nhiều homestay trang trí phòng cho ấm cúng và ăn ảnh: thảm lông trải sàn, rèm vải dày nhiều lớp, gối tựa chồng cao, thú bông, khung tranh treo tường, hoa khô, mành tre. Với người không dị ứng, đó là điểm cộng. Với người dị ứng mạt bụi và nấm mốc, mỗi món vải dày, mỗi bó hoa khô là một chỗ tích bụi và ẩm, khó giặt thường xuyên ở vùng ít nắng mùa mưa.
Khi xem ảnh để chọn phòng, người dị ứng nên nghiêng về căn phòng trông có vẻ đơn giản: sàn gỗ hoặc gạch trơn không thảm, rèm vải mỏng dễ giặt, ít gối trang trí. Phòng như vậy ít được chụp lung linh, nhưng thường dễ thở hơn. Nếu thích một phòng nhiều đồ trang trí, có thể nhờ chủ nhà cất bớt thảm, thú bông, gối tựa trước khi bạn tới; nhiều chủ nhà làm được việc này trong vài phút.
Nệm cũng đáng hỏi. Nệm bông ép lâu năm ở vùng ẩm dễ giữ mạt bụi và mùi hơn nệm cao su hay nệm có lớp bọc chống thấm có thể lau. Bạn không cần hỏi chủ nhà loại nệm chi tiết; chỉ cần hỏi nệm có áo bọc tháo giặt được không, và mang tấm lót mỏng của mình trải lên là đã giảm được phần lớn tiếp xúc.
Nhận phòng: năm phút kiểm cho người dị ứng
Ngửi phòng trước khi dỡ đồ. Mùi ẩm mốc nồng, mùi hôi ở góc phòng là tín hiệu rõ nhất. Phát hiện lúc này thì còn dễ xin đổi phòng; ngủ một đêm rồi mới nói thì khó hơn nhiều.
Nhìn góc trần, góc tường sau tủ, mép rèm. Đốm đen, vệt loang xanh xám là nấm mốc. Một chút ở góc phòng tắm thì thường gặp, nhưng mảng lớn trong phòng ngủ là lý do chính đáng để xin phòng khác.
Sờ chăn gối. Chăn hơi ẩm, lạnh tay hơn bình thường nghĩa là chưa được phơi khô. Xin chủ nhà chăn khô hơn, hoặc trải áo gối và tấm lót của mình lên.
Mở cửa sổ ngay khi trời còn nắng. Dù ở mùa nào, căn phòng đóng kín được mở ra một hai giờ lúc trời ráo sẽ dễ thở hơn nhiều vào ban đêm. Nhớ đóng lại trước chạng vạng vì côn trùng.
Để ý lông thú trên giường, trên sàn. Lông chó mèo bám trên ga, trên thảm cho biết thú nuôi đã vào phòng. Người dị ứng lông thú nên xin thay ga và giữ cửa phòng luôn đóng.
Chó mèo ở homestay nhà dân: chuyện của người dị ứng lông thú
Nhiều nhà ở vùng nông thôn cao nguyên nuôi chó giữ nhà, nhiều nhà nuôi mèo bắt chuột. Homestay nhà dân phần nhiều có thú nuôi, homestay thiết kế riêng cho khách thì có nơi có, có nơi không. Thú nuôi thường thân thiện với khách, hay theo khách ra hiên, nằm cạnh ghế, và nếu cửa phòng mở thì có thể vào nằm trên thảm hay trên giường.
Với người dị ứng lông thú, dị nguyên không chỉ có khi đang tiếp xúc với con vật mà còn bám trên vải, thảm, ghế sofa, chăn nơi con vật từng nằm. Vì vậy chỉ giữ chó mèo ngoài phòng trong lúc bạn ở là chưa đủ nếu trước đó chúng đã quen vào phòng. Hỏi chủ nhà thú nuôi có được vào khu phòng khách không là câu hỏi then chốt.
Khi đã ở, giữ cửa phòng đóng, không cho thú lên giường dù chúng dễ thương, rửa tay sau khi vuốt ve, và không để quần áo trên ghế hiên nơi chó mèo hay nằm. Báo trước với chủ nhà rằng bạn bị dị ứng để họ giữ thú ở chỗ khác; phần lớn chủ nhà sẽ hiểu và không ai thấy bị xúc phạm. Câu chuyện thú nuôi và nếp nhà khi ở cùng chủ còn có bài riêng trong danh mục khác; ở đây chỉ bàn phần tiện nghi phòng.
Giữ quần áo, khăn tắm khô khi mùa mưa phơi mãi không ráo
Ai ở vùng hồ mùa mưa vài ngày cũng gặp: khăn tắm hôm qua vẫn ẩm, quần áo đi thuyền về chưa khô, va li bắt đầu có mùi. Với người dị ứng mùi ẩm, đây là chuyện khó chịu hơn người khác. Các bước dưới đây giúp hạn chế:
- Hỏi ngay khi nhận phòng có chỗ phơi có mái che không: hiên, hành lang, dây phơi dưới mái, móc treo trong phòng.
- Tách đồ ướt, đồ ẩm, đồ khô vào ba túi khác nhau. Đồ ướt đừng nhét chung va li với đồ sạch.
- Vắt thật kiệt, cuộn khăn khô ép nước rồi mới phơi. Cách cuộn đồ ướt trong một khăn khô, đè mạnh, rút bớt nước nhiều hơn vắt tay.
- Phơi nơi có gió, dù không có nắng. Gió làm khô quần áo nhiều hơn người ta nghĩ; góc phòng kín không gió thì đồ để cả đêm vẫn ẩm.
- Mang đồ chất liệu mau khô: vải tổng hợp mỏng, khăn sợi nhỏ, thay vì khăn bông dày và quần jean.
- Bỏ vài túi hút ẩm nhỏ vào va li và để va li đóng kín, kê cao khỏi sàn.
- Hỏi chủ nhà có máy sấy quần áo hoặc dịch vụ giặt sấy không nếu bạn ở dài ngày; một số nơi có.
Đừng phơi đồ lên chao đèn, lên ổ điện, hay chụp lên quạt sưởi. Ở phòng gỗ có chăn rèm dày, đó là nguy cơ cháy thật, không phải chuyện nói cho có.
Giày ướt là thứ lâu khô nhất. Nhét giấy báo cũ hay khăn giấy vào trong giày, thay vài lần, rồi để chỗ có gió. Nếu đi mùa mưa, mang thêm một đôi dép quai hậu để đi trong khi giày còn ướt.
Mang gì thêm cho người dị ứng khi ở một hai đêm
Với người viêm mũi dị ứng hay hen do mạt bụi, một bộ áo gối và vỏ chăn mỏng của riêng mình là món đồ đáng mang nhất. Trùm áo gối của mình lên gối của phòng, trải vỏ chăn mỏng làm lớp lót giữa người và chăn dày, đã giảm đáng kể tiếp xúc với chăn gối của cơ sở. Túi ngủ lót mỏng bằng vải là lựa chọn gọn hơn cho người hay đi.
Thuốc theo đơn là chuyện bắt buộc, không phải chuyện cân nhắc. Mang đủ liều cho cả chuyến và dư thêm một hai ngày phòng khi về trễ vì mưa. Người hen mang theo thuốc cắt cơn đúng như bác sĩ dặn, để ở chỗ lấy được ngay, không nhét đáy va li. Khoảng cách tới cơ sở y tế lớn từ vùng hồ không ngắn, nên đừng trông vào chuyện mua bổ sung tại chỗ.
Khẩu trang dùng được trong lúc dọn đồ, khi gió thổi bụi đất đỏ mùa khô, hay khi đi ngang chỗ đốt rác, đốt cỏ. Mùa khô ở vùng cao nguyên bụi đất nhiều hơn người ta nghĩ, nhất là trên những đoạn đường đất dẫn vào homestay. Người nhạy cảm với bụi nên hỏi chủ nhà phòng nào xa đường đất, xa lối xe ra vào.
Câu hỏi thường gặp
Người viêm mũi dị ứng có nên ở homestay vùng hồ không?
Vẫn ở được nếu chuẩn bị. Hỏi phòng khô ráo, chăn gối mới giặt phơi, mang áo gối và vỏ chăn mỏng của mình, mở cửa thông gió lúc trời ráo, và mang đủ thuốc theo đơn. Mùa khô thường dễ chịu hơn mùa mưa về chuyện ẩm mốc.
Homestay ở Tà Đùng có nuôi chó mèo không?
Nhiều nơi có, nhất là homestay nhà dân. Người dị ứng lông thú nên hỏi thú có được vào khu phòng khách, có lên giường không, và báo trước để chủ nhà giữ thú ở chỗ khác trong thời gian bạn ở.
Phòng homestay có mùi ẩm mốc thì phải làm sao?
Báo chủ nhà ngay khi nhận phòng và xin đổi phòng khô hơn nếu còn. Nếu không đổi được, mở cửa sổ khi trời ráo, xin chăn khô, dùng áo gối của mình. Mùi mốc nồng và mảng mốc lớn trong phòng ngủ là lý do chính đáng để đề nghị đổi.
Làm sao để quần áo khô khi đi Tà Đùng mùa mưa?
Mang đồ mau khô, vắt kiệt và cuộn trong khăn khô ép nước, phơi nơi có gió dưới mái che, tách đồ ướt khỏi đồ sạch. Hỏi chủ nhà có máy sấy hay dịch vụ giặt sấy không. Đừng phơi lên đèn hay gần ổ điện.
Người hen suyễn đi Tà Đùng cần lưu ý gì về chỗ ở?
Chọn phòng khô, thông thoáng, xa chỗ đốt củi và đường đất bụi, hỏi trước về thú nuôi. Mang đủ thuốc theo đơn và thuốc cắt cơn để ở chỗ lấy được ngay. Hỏi bác sĩ trước chuyến đi nếu bệnh chưa ổn định.