Quanh hồ Tà Đùng, homestay thường nằm ở ba kiểu vị trí: sát mép nước ở chân đồi, trên sườn hoặc đỉnh đồi nhìn xuống hồ, và gần khu dân cư đông đúc của xã. Sát mép nước gần thuyền, gần mặt hồ nhưng đường xuống dốc và ẩm hơn; trên đồi nhìn xa, nhiều đảo, gió và lạnh hơn; gần khu dân cư tiện ăn uống, mua đồ, sóng ổn hơn nhưng xa cảnh hồ hơn.
Vùng hồ ở xã Tà Đùng (Lâm Đồng, trước 7/2025 là các xã Đắk Som và Đắk R'Măng của huyện Đắk Glong, Đắk Nông) trải dài, nhiều nhánh hồ ăn sâu vào đồi. Hai homestay cùng ghi "view hồ" có thể cách nhau một quãng đường đáng kể, khác hẳn nhau về cảnh và sự tiện lợi. Bài này giúp bạn chọn vị trí trước, rồi mới chọn nơi cụ thể.
Ba kiểu vị trí so nhanh
Bảng so dưới đây dựa trên đặc điểm địa hình chung của vùng hồ, không áp cho một nơi cụ thể nào. Dùng để biết nên hỏi gì khi một chỗ ở tự giới thiệu là ven hồ hay trên đồi:
| Tiêu chí | Sát mép nước | Trên đồi nhìn xuống | Gần khu dân cư trung tâm xã |
|---|---|---|---|
| Cảnh hồ | Nước gần, thấy mép bờ, thuyền | Nhìn xa, nhiều đảo xếp lớp | Có thể thấy hồ ở xa hoặc không |
| Đường vào | Thường phải xuống dốc | Dốc lên, có đoạn đất | Đường chính, dễ đi hơn |
| Độ ẩm, sương | Ẩm hơn, sương đọng sớm | Có gió, mây có thể trôi ngang | Tuỳ chỗ |
| Nhiệt độ đêm | Mát, ẩm | Lạnh hơn khi gió | Ấm hơn đôi chút |
| Ăn uống, mua đồ | Phụ thuộc chủ nhà | Phụ thuộc chủ nhà | Có quán, tạp hoá gần |
| Sóng điện thoại | Có nơi yếu vì khuất đồi | Thường khá hơn trên cao | Thường ổn hơn |
| Hợp với | Người thích mặt nước, đi thuyền | Người săn mây, ngắm toàn cảnh | Người đi xe máy, ghé ngắn, cần tiện |
Các ô trong bảng là xu hướng, không phải quy luật. Một homestay trên đồi có thể có sóng rất yếu vì bị đồi khác che, một chỗ sát hồ có thể có đường bê tông tốt. Vì vậy sau khi chọn được kiểu vị trí, vẫn phải hỏi lại từng điểm với nơi cụ thể.
Cũng nên nhớ vùng hồ không có một "trung tâm du lịch" tập trung như các thành phố nghỉ dưỡng. Chỗ ở rải rác theo nhiều quả đồi, nhiều nhánh hồ, nối với nhau bằng đường xã và đường vườn. Đi từ chỗ ở này sang chỗ ở kia đôi khi phải vòng khá xa dù nhìn trên mặt nước tưởng như rất gần.
Homestay sát mép nước: gần hồ nhưng phải hỏi kỹ ba chuyện
Ở sát mặt nước có cái thú riêng: sáng ra bước vài bước là chạm mép hồ, thấy thuyền nhỏ đi qua, nghe tiếng nước vỗ nhẹ vào bờ đất. Với người muốn đi thuyền ra đảo, chỗ ở có bến riêng hoặc gần bến giúp tiết kiệm thời gian và đỡ phải chạy xe vòng quanh. Chiều muộn ngồi sát nước nhìn bóng đảo đổ dài là cảm giác khác hẳn nhìn từ đồi cao.
Chuyện thứ nhất cần hỏi là đường xuống. Các khu ven hồ thường ở chân dốc, đường từ trục chính xuống có thể là đất đỏ, mùa mưa trơn và lầy. Ô tô thấp gầm có thể phải đỗ trên đầu dốc rồi đi bộ xuống. Chuyện thứ hai là mực nước. Hồ thủy điện lên xuống theo mùa và theo vận hành; chỗ hôm nay sát nước, vài tháng sau có thể cách mép nước một dải đất trống. Hỏi chủ ảnh chụp gần đây để biết lúc bạn đến nước ở đâu.
Chuyện thứ ba là độ ẩm và côn trùng. Khu thấp sát nước thường ẩm hơn, đêm sương đọng trên hiên, chăn gối dễ có mùi nếu phòng không được phơi, muỗi nhiều hơn khi trời lặng gió. Hỏi phòng có thoáng không, có mùng không. Và nếu đi cùng trẻ nhỏ, hỏi lối từ phòng ra mép nước có rào hay không, vì trẻ chạy ra bờ hồ nhanh hơn người lớn nghĩ.
Homestay trên đồi: nhìn xa, nhiều mây, nhưng gió và dốc
Những tấm ảnh nổi tiếng nhất về Tà Đùng, mặt hồ xanh lấm tấm đảo nhỏ như một vịnh thu nhỏ, phần lớn được chụp từ trên các quả đồi. Homestay trên sườn hoặc đỉnh đồi cho bạn đúng khung cảnh đó ngay từ hiên phòng. Sáng sớm, những hôm có mây, mây có thể nằm thấp dưới tầm mắt hoặc trôi ngang qua sườn đồi, cảm giác rất khác ở dưới thấp.
Cái giá là gió và dốc. Trên cao gió lùa mạnh hơn, đêm lạnh hơn, nhất là những tháng cuối năm. Phòng phải kín gió, chăn phải thật dày, nước nóng phải ổn. Đường lên đồi có đoạn dốc gắt, có đoạn đường đất; xe máy chở nặng hay ô tô gầm thấp cần cẩn thận, mùa mưa càng phải hỏi kỹ. Một số homestay trên đỉnh đồi không cho xe lên tận nơi, khách đỗ ở dưới và đi bộ hoặc được chủ đưa lên bằng xe máy.
Homestay trên đồi cũng xa mặt nước hơn. Muốn đi thuyền, bạn phải chạy xe xuống bến; muốn ra mép hồ dạo chơi cũng là một quãng đi lại. Nếu chuyến đi của bạn chủ yếu là ngồi yên, ngắm cảnh, chụp ảnh từ trên cao thì đây là vị trí đáng chọn. Nếu muốn ngày nào cũng ra nước, cân nhắc vị trí thấp hơn.
Thêm một chuyện nhỏ về đồi cao: những hôm giông chiều, gió trên đỉnh đồi có thể rất mạnh, mái tôn rung, rèm cửa bay. Không nguy hiểm nếu nhà dựng chắc, nhưng người ngủ nông nên biết trước. Hỏi chủ nhà có hướng nào khuất gió hơn trong khu thì xin phòng phía đó.
Homestay gần khu dân cư trung tâm xã: tiện mà vẫn là Tà Đùng
Không phải ai lên Tà Đùng cũng cần mở mắt là thấy hồ. Người đi xe máy đường dài, người chỉ ghé một đêm trên đường đi tiếp, người cần mua đồ, tìm quán ăn sáng, đổ xăng, rút tiền mặt thường thấy chỗ ở gần khu dân cư đông của xã tiện hơn hẳn. Đường vào dễ đi, sóng điện thoại thường ổn định hơn, tìm được tiệm tạp hoá khi quên đồ.
Điểm trừ là xa cảnh hồ. Từ khu dân cư đến các điểm nhìn hồ đẹp phải chạy xe thêm một quãng, buổi sáng muốn ngắm mây phải dậy sớm hơn và đi đường lúc trời còn tối. Không khí cũng gần với đời sống thị trấn nhỏ hơn là cảnh nghỉ dưỡng: có tiếng xe, tiếng loa, tiếng chợ sáng.
Cụm "gần trung tâm xã" trên trang giới thiệu là cách nói rất co giãn. Có nơi nằm ngay trục đường có quán xá, tiệm tạp hoá, có nơi cách khu đông vài cây số đường đồi mà vẫn tự nhận là gần. Hỏi chủ đi bộ từ chỗ ở ra quán gần nhất mất bao lâu, đoạn đó buổi tối có đèn không, quán có mở tới tối không. Câu trả lời bằng phút đi bộ có ích hơn mọi chữ "gần". Lưu ý rằng tên khu dân cư, tên thôn trên mạng có thể vẫn theo địa giới cũ; hỏi chủ địa chỉ theo xã Tà Đùng mới và một điểm mốc dễ nhận ra.
Năm câu hỏi chốt vị trí trước khi chốt chỗ ở
Khi đã có hai ba lựa chọn, gửi cùng một bộ câu hỏi cho các chủ để so cho công bằng. Câu trả lời giúp bạn thấy vị trí thật chứ không chỉ cảnh đẹp:
- Từ trục đường chính vào chỗ ở mất bao lâu, đường có còn dễ đi khi trời mưa không. Chuyện đoạn đường cuối, chỗ đỗ xe và lúc đến khi trời tối có bài riêng về đường vào homestay trong mục này; ở bước chọn vị trí chỉ cần biết đường vào có làm khó kiểu xe của bạn hay không.
- Quanh chỗ ở trong vài trăm mét có những gì: nhà dân, khu cắm trại, quán hát, công trình đang xây, hay chỉ có vườn và đồi.
- Từ phòng ra mép nước hoặc ra bến thuyền gần nhất đi bộ được hay phải chạy xe, mất khoảng bao lâu.
- Gần nhất có chỗ mua đồ ăn, nước uống, thuốc thông thường ở đâu, tối có mở không.
- Sóng điện thoại của nhà mạng bạn dùng ở phòng thế nào, có wifi không, wifi có chập chờn khi mưa không.
Năm câu này không hỏi về giá, về phòng hay về chủ nhà. Đó là phần của bước sau. Ở bước chọn vị trí, chỉ cần biết sống ở đó một hai ngày có thuận cho kiểu chuyến đi của bạn không.
Vị trí quyết định bạn phụ thuộc vào chủ nhà đến đâu
Một điều ít ai nghĩ tới khi chọn vị trí là mức độ bạn sẽ phải nhờ chủ nhà. Ở homestay xa khu dân cư, giữa vườn trên đồi hay dưới chân dốc sát hồ, mọi thứ ngoài phòng ngủ đều đi qua chủ: bữa cơm phải đặt trước, chai nước, gói mì, thuốc cảm phải hỏi chủ có không, muốn ra bến thuyền phải nhờ chủ gọi người. Điều đó vừa là nét đẹp của homestay vừa là ràng buộc: nếu chủ bận hoặc đi vắng, bạn gần như không tự xoay được.
Ở gần khu dân cư thì ngược lại. Bạn có thể tự đi ăn sáng, tự mua đồ, tự tìm người chở thuyền, chủ nhà chỉ cần lo phòng. Người thích chủ động, không muốn làm phiền, hay đi theo lịch riêng thường thấy dễ chịu hơn ở vị trí này.
Vì vậy khi chọn chỗ xa, hỏi chủ thêm hai câu: chủ có ở nhà suốt thời gian bạn lưu trú không, và những thứ thiết yếu như nước uống, đồ ăn nhẹ, thuốc thông thường có sẵn để mua tại chỗ không. Câu trả lời giúp bạn biết cần mang theo gì từ trước khi rời khu dân cư, tránh cảnh chín giờ tối mới phát hiện hết nước uống mà quanh mình chỉ có vườn và đồi. Một túi nhỏ gồm nước, bánh, thuốc thông thường và đèn pin mua sẵn ở khu dân cư trước khi rẽ vào đường vườn là thói quen đáng giữ.
Vị trí theo từng kiểu khách
Cặp đôi muốn yên. Thường hợp sườn đồi hoặc chỗ ven hồ tách khỏi khu đông, ít xe qua lại, có hiên riêng. Hỏi thêm có quán hát hay khu cắm trại đông người gần đó không, vì trên mặt nước âm thanh đi rất xa.
Người đi một mình bằng xe máy. Gần khu dân cư hoặc ven trục đường chính cho đêm đầu, đặc biệt khi đến muộn. Vị trí này giúp hỏi đường dễ, có người qua lại, sóng ổn để báo tin cho người nhà. Tránh chọn chỗ ở cuối một con đường vườn dài không có nhà dân xen giữa cho đêm đầu, khi bạn chưa quen đường.
Nhóm nhỏ thích đi thuyền. Chỗ ở gần bến hoặc có bến riêng giúp tiết kiệm nhiều thời gian. Hỏi chủ có quen người chở thuyền, giờ nào đi đẹp, nhưng phần đi chơi trên hồ nên đọc ở trang chuyên về hồ.
Người săn mây và chụp ảnh. Đồi cao nhìn về hướng có nhiều đảo là lựa chọn tự nhiên. Hỏi chủ những sáng có mây thì mây thường nằm ở đâu so với phòng, và có lối ra điểm ngắm an toàn trong khuôn viên không.
Người lớn tuổi đi cùng. Ưu tiên vị trí có đường vào bằng phẳng, xe đỗ sát phòng, ít bậc thang, gần khu dân cư phòng khi cần mua thuốc. Cảnh đẹp mà mỗi lần ra vào là một lần leo dốc thì ông bà khó tận hưởng.
Câu hỏi thường gặp
Có homestay nào sát hồ Tà Đùng không?
Có những chỗ ở nằm sát mép nước, có nơi có bến thuyền nhỏ riêng. Tuy vậy mực nước hồ thủy điện thay đổi theo mùa, nên "sát hồ" vào mùa này có thể cách nước một dải đất vào mùa khác. Hỏi chủ ảnh chụp gần đây để biết đúng lúc bạn đến.
Ở trên đồi có lạnh hơn dưới hồ không?
Thường có, chủ yếu vì gió. Đêm trên đồi lộng gió nên cảm giác lạnh hơn, nhất là những tháng cuối năm. Dưới thấp sát nước thì ẩm, sương đọng nhiều. Ở đâu cũng nên mang áo ấm và hỏi chủ về chăn, nước nóng.
Ở gần trung tâm xã có còn thấy hồ không?
Tuỳ chỗ. Có nơi gần khu dân cư vẫn nhìn được một góc hồ ở xa, có nơi không. Bù lại đường đi dễ hơn, có quán ăn, tạp hoá, sóng ổn hơn. Nếu muốn ngắm hồ, bạn chạy xe ra các điểm nhìn trong ngày.
Đường vào homestay ven hồ có khó đi không?
Nhiều đoạn đường xuống các khu ven hồ là đường dốc, có đoạn đất đỏ, mùa mưa trơn. Đi được nhưng cần cẩn thận, nhất là xe gầm thấp hoặc xe máy chở nặng. Hỏi chủ trước về tình trạng đường và chỗ đỗ xe an toàn.
Nên chọn vị trí trước hay chọn homestay trước?
Nên chọn vị trí trước. Biết mình muốn ven hồ, trên đồi hay gần khu dân cư sẽ loại được nhiều lựa chọn không hợp, sau đó mới so phòng, chủ và đánh giá trong số còn lại. Làm ngược lại dễ bị một tấm ảnh đẹp kéo sang chỗ không hợp chuyến đi.