Homestay nhỏ là nơi người đi một mình dễ có bạn đồng hành nhất ở Tà Đùng: mâm cơm chung buổi tối, hiên trà sau bữa ăn, chuyến thuyền ra đảo cần ghép thêm người, buổi sáng cùng chờ mây trên đồi. Mở lời bằng chuyện chung trước mắt, nhận lời vừa phải và giữ ranh giới rõ là cách để những cuộc gặp này dễ chịu cho cả hai bên.
Khác khách sạn, homestay có ít phòng và nhiều không gian chung, chủ nhà lại hay đóng vai người nối khách với nhau. Người đi lẻ không cần cố gắng gì nhiều; chỉ cần có mặt ở khu chung vào đúng lúc. Bài này chỉ những lúc và những chỗ dễ gặp người, cách bắt chuyện không gượng, những việc ghép chung hợp lý như chuyến thuyền hay bữa cơm, và những ranh giới giúp bạn kết bạn mà vẫn giữ an toàn, giữ chuyến đi của mình.
Lúc nào, ở đâu trong homestay dễ gặp người
Mỗi homestay có nhịp sinh hoạt riêng, nhưng vài thời điểm trong ngày gần như nơi nào ở vùng hồ cũng giống nhau:
| Thời điểm | Ở đâu | Vì sao dễ bắt chuyện |
|---|---|---|
| Sáng sớm | Chỗ ngắm hồ, đồi phía sau nhà | Mọi người cùng chờ mây, cùng lạnh, cùng cầm ly cà phê; chuyện thời tiết, mây có lên không là câu mở lời tự nhiên |
| Bữa sáng | Bàn ăn chung, bếp | Khách hỏi nhau hôm nay đi đâu, chủ nhà gợi ý chỗ chơi cho cả bàn |
| Chiều muộn | Hiên, sân trước, bến hồ gần nhà | Khách về sau buổi đi chơi, kể lại chuyện trong ngày |
| Bữa tối mâm chung | Phòng ăn của nhà | Ngồi chung mâm là cách nhanh nhất để thành người quen |
| Sau bữa tối | Hiên trà, góc có đèn vàng | Không khí chậm, ai muốn ngồi thì ngồi, ai muốn về thì về |
Người đi lẻ không cần có mặt ở tất cả. Chọn một hai lúc hợp với mình, ví dụ ra ngắm hồ sáng sớm và ngồi mâm chung buổi tối, là đủ để quen vài người trong một đêm.
Ngày thường vắng khách, có khi cả nhà chỉ có bạn và một hai phòng khác; lúc đó người dễ trò chuyện nhất lại chính là gia đình chủ. Cuối tuần đông hơn nhưng phần lớn là nhóm đã đi cùng nhau, ít khi mở rộng vòng; chọn ngồi mâm chung là cách tốt nhất để vẫn gặp được người.
Mở lời tự nhiên, không gượng
Bắt đầu bằng chuyện chung trước mắt. Mây hôm nay có lên không, đường vào nhà có lầy không, món này nấu thế nào. Chuyện trước mắt ai cũng trả lời được, không ai thấy bị hỏi han chuyện riêng.
Hỏi kinh nghiệm thay vì hỏi người. Câu như "bạn đã ra đảo chưa, thuyền có ổn không" mở chuyện tốt hơn "bạn từ đâu tới, làm nghề gì". Người ta vui lòng chia sẻ kinh nghiệm, còn chuyện riêng thì để họ tự kể khi muốn.
Để chủ nhà làm người nối. Chủ homestay thường giới thiệu khách với nhau ở bữa ăn: "bạn này cũng đi một mình, cũng định mai ra hồ". Đó là lời giới thiệu tự nhiên nhất, nhận lấy và nói tiếp.
Mời trước một thứ nhỏ. Một gói bánh mang từ thành phố, mấy trái cây mua dọc đường đặt lên bàn chung là lời mở chuyện không cần nói. Ở vùng hồ, chia đồ ăn là cử chỉ thân thiện ai cũng hiểu.
Đọc tín hiệu dừng. Người đeo tai nghe, cầm sách, quay lưng ngồi một mình nhìn hồ có thể đang muốn yên. Chào một câu rồi để họ yên là lịch sự; nếu họ muốn nói chuyện, họ sẽ quay lại.
Ghép chuyến thuyền, ghép bữa cơm: chia thế nào cho sòng phẳng
Người đi một mình hay gặp một chuyện: nhiều dịch vụ quanh hồ tính theo chuyến hoặc theo mâm, đi một người thì đắt và lãng phí. Ghép với khách khác ở cùng homestay là cách giải quyết phổ biến. Chủ nhà thường là người đứng ra ghép, vì họ biết hôm đó ai định đi đâu.
Khi ghép, nói rõ từ đầu ba điều: giờ đi, giờ về, chia tiền thế nào. Chia đều theo đầu người là cách dễ nhất; nếu có người muốn dừng thêm chỗ khác, phần thêm đó họ tự trả. Trả trước cho người lái thuyền hay chủ nhà thì mỗi người tự trả phần mình, tránh một người ứng rồi phải đi đòi người vừa quen. Ghi lại số người và số tiền trong tin nhắn chung là đủ.
Ghép bữa cơm nhà cũng tương tự. Hỏi chủ nhà mâm cho mấy người, món gì, rồi rủ những khách đi lẻ khác cùng ăn. Chủ nhà đỡ phải nấu nhiều mâm nhỏ, khách đỡ ăn một mình. Điều cần nhớ là ăn ghép không có nghĩa là phải ngồi tới khuya; ăn xong ai muốn về phòng thì cứ về, không ai thấy phật lòng.
Ghép xe cũng là chuyện người đi lẻ hay được rủ: một nhóm có xe ô tô còn chỗ, mời bạn đi cùng ra điểm ngắm hay về thành phố. Nhận lời thì nói rõ góp tiền xăng thế nào ngay từ đầu, và cho người thân biết bạn đi xe ai, biển số gì. Từ chối thì cảm ơn, không cần lý do.
Những ranh giới nên giữ khi mới quen
Kết bạn ở homestay thường nhẹ nhàng và vui, nhưng người đi một mình vẫn nên giữ vài ranh giới. Không phải vì nghi ngờ ai, mà vì chính những ranh giới này giúp cả hai bên thấy thoải mái:
- Không cho người mới quen biết số phòng của mình nếu không cần; gặp nhau ở khu chung là đủ.
- Không gửi đồ quý cho người mới quen giữ hộ, kể cả trong lúc đi tắm hay chạy ra xe.
- Không đi xe máy với người mới quen ra chỗ vắng vào ban đêm; hẹn đi ban ngày, đi theo nhóm, báo chủ nhà.
- Uống rượu thì uống ít, rót ly của mình, không nhận ly đã rót sẵn từ người lạ.
- Không cho mượn điện thoại ra khỏi tầm mắt; muốn chia sẻ ảnh thì gửi qua tin nhắn.
- Không chuyển tiền cho người vừa quen dưới bất kỳ lý do nào: cho vay, đặt hộ vé, đặt hộ phòng chỗ khác.
- Nếu cảm thấy không ổn, rút lui sớm và không cần giải thích dài.
Phần lớn người bạn gặp ở homestay là khách du lịch bình thường như bạn. Những ranh giới này nhẹ đến mức người tử tế không nhận ra, nhưng đủ để chặn những tình huống xấu hiếm hoi.
Khi bạn là người muốn yên
Không phải ai đi một mình cũng muốn kết bạn. Có người đi để nghỉ ngơi sau một giai đoạn căng thẳng, để viết, để đọc, hay chỉ để không phải nói chuyện với ai trong hai ngày. Ở homestay, chuyện này hoàn toàn được, chỉ cần nói rõ một lần.
Khi nhận phòng, nói với chủ nhà: mình đi để nghỉ, không cần giới thiệu khách, tối nay ăn trong phòng hoặc ăn riêng. Chủ nhà quen việc sẽ không mời mọc nữa. Ở khu chung, một cái gật đầu chào là đủ lịch sự; nếu có người bắt chuyện, trả lời ngắn gọn, thân thiện rồi quay lại việc của mình. Người đi du lịch phần lớn hiểu và tôn trọng.
Nếu nhà chỉ còn phòng gần khu chung, mang theo tai nghe và một cuốn sách, ra ngồi khu chung vào giờ vắng như giữa trưa, đầu giờ chiều. Mỗi nhà có những khoảng thời gian gần như không ai ra hiên, hỏi chủ nhà là biết.
Chọn phòng cũng giúp: phòng xa khu chung, có hiên riêng, để bạn có thể ngắm hồ mà không phải ra chỗ đông. Vào giờ khách khác ra ngắm mây, bạn có thể ngồi ngay ban công của mình. Ở yên không có nghĩa là bỏ lỡ; với người đi một mình, chính sự im lặng của vùng hồ nhiều khi là thứ đáng mang về nhất.
Giữ liên lạc sau chuyến đi
Những người quen ở homestay thường là bạn đường một hai ngày, cũng có lúc thành bạn lâu dài. Trao đổi tài khoản mạng xã hội là cách thường gặp nhất; số điện thoại thì chỉ trao khi thấy thật sự muốn giữ liên lạc. Không có gì sai khi chỉ chào nhau lúc chia tay mà không xin liên lạc.
Ảnh chụp chung là thứ hay gây khó xử. Trước khi đăng ảnh có mặt người mới quen lên mạng, hỏi họ một câu. Có người đi một mình vì lý do riêng và không muốn ai biết mình ở đâu. Gắn tên, gắn vị trí homestay lúc đang ở đó cũng nên tránh; đăng sau khi đã về là thói quen an toàn hơn cho cả bạn và người kia.
Còn với chủ nhà, đó là người quen đáng giữ nhất. Một lời nhắn cảm ơn sau chuyến đi, một đánh giá trung thực, có khi lần sau quay lại, chủ nhà nhớ tên và giữ cho bạn căn phòng quen.
Được rủ nhập vào một nhóm đã quen nhau
Ở homestay, người đi một mình hay được một nhóm bạn hay một gia đình rủ vào chơi cùng: ngồi ăn chung, đi ra bến hồ, chơi bài buổi tối. Đây là cơ hội vui, nhưng nhập vào một nhóm đã quen nhau có vài điều tế nhị cần để ý để không ai thấy ngại.
Nhận lời một phần thay vì cả buổi. "Mình ngồi một lát rồi về nghỉ" là cách nhận lời để hai bên thử xem có hợp không. Nếu hợp, ngồi lâu hơn; nếu không, rút lui đúng như đã nói, không ai mất lòng. Góp phần của mình: mang theo một món ăn, một gói trà, hoặc trả phần mình nếu nhóm gọi đồ. Người được mời mà không góp gì dễ khiến nhóm nghĩ lần sau không mời nữa.
Đừng chiếm câu chuyện của nhóm. Nhóm bạn đi chơi có chuyện riêng, kỷ niệm riêng; người mới vào nên nghe nhiều hơn kể. Và nếu nhóm bắt đầu uống nhiều, ồn ào hay rủ đi chỗ khác ban đêm, đó là lúc hợp lý để chào ra về. Những lần nhập nhóm nhẹ nhàng như vậy thường để lại nhiều kỷ niệm đẹp hơn là cố gắng hoà vào cả đêm.
Ngồi mâm cơm chung với khách lạ: vài phép nhỏ
Chờ chủ nhà mời ngồi. Nhà quê vùng hồ thường có chỗ ngồi quen của chủ nhà và người lớn tuổi. Chờ được mời rồi ngồi chỗ được chỉ là cách đơn giản để không ngồi nhầm.
Mời người lớn tuổi trước. Nếu mâm có người lớn tuổi, của nhà hay của khách, mời một câu trước khi ăn. Đó là phép lịch sự quen thuộc ở mọi vùng miền, người lạ làm thì được quý ngay.
Gắp vừa phải, không chọn món. Mâm chung chia đều cho mọi người. Người đi lẻ đôi khi ngại nên ăn ít quá, cũng không cần thế; ăn vừa no, khen món nhà nấu là đủ.
Nói trước nếu có món không ăn được. Dị ứng, ăn chay, kiêng gì nên báo chủ nhà từ lúc đặt bữa, không đợi đến khi dọn mâm ra mới nói.
Rượu mời thì nhận ít hoặc từ chối nhẹ. Một ly nhỏ chúc chủ nhà là đủ thành ý. Không uống thì nói thẳng là không uống được, cầm ly nước thay. Không ai nên ép người đi một mình uống.
Câu hỏi thường gặp
Đi Tà Đùng một mình có dễ gặp bạn đồng hành không?
Ở homestay nhỏ thì khá dễ, nhất là vào bữa tối mâm chung, buổi sáng chờ mây và lúc ngồi hiên trà. Chủ nhà thường giới thiệu khách với nhau. Ngày thường ít khách hơn, cuối tuần nhiều người hơn nhưng chủ yếu là nhóm đã đi cùng nhau.
Ghép thuyền ra đảo với khách cùng homestay thì chia tiền thế nào?
Chia đều theo đầu người, nói rõ giờ đi, giờ về trước khi xuống thuyền, mỗi người tự trả phần mình cho người lái. Ai muốn dừng thêm chỗ khác thì phần thêm tự trả. Hỏi kỹ áo phao và thời tiết trước khi đi.
Được một nhóm khách rủ ngồi chung thì nhận lời thế nào cho khỏi ngượng?
Nhận lời một phần, kiểu "mình ngồi một lát rồi về nghỉ", để hai bên thử xem có hợp không. Mang góp một món nhỏ, nghe nhiều hơn kể, và chào ra về khi nhóm bắt đầu uống nhiều hay rủ đi chỗ khác ban đêm.
Không muốn giao lưu ở homestay có bị coi là bất lịch sự không?
Không. Nói với chủ nhà một lần là mình đi để nghỉ, chào khách khác một cái gật đầu là đủ lịch sự. Người đi du lịch phần lớn hiểu và tôn trọng người muốn yên.
Có nên đăng ảnh chụp chung với người mới quen lên mạng không?
Hỏi họ trước. Có người đi một mình vì lý do riêng và không muốn ai biết mình ở đâu. Tránh gắn vị trí homestay khi còn đang ở; đăng sau khi về là thói quen an toàn hơn cho cả hai.