Dịp lễ, Tết và những cuối tuần đông khách, homestay ở Tà Đùng thường kín phòng sớm, cọc cao hơn ngày thường, điều kiện huỷ chặt hơn và có nơi chỉ nhận khách ở từ hai đêm. Muốn có phòng như ý, bạn nên chốt lịch sớm, chuẩn bị sẵn phương án thứ hai, hỏi rõ điều kiện cọc của riêng dịp đó, và xin vào danh sách chờ ở nơi mình thích nhất.
Khác với khách sạn lớn có hàng trăm phòng, một homestay ven hồ chỉ có vài phòng; một đoàn đặt sớm là cả khu kín. Bài này không bàn chuyện nên đi Tà Đùng mùa nào (có ở chuyên mục homestay theo mùa); ở đây chỉ là cách đặt chỗ trong những ngày ai cũng muốn đi: những gì thay đổi so với ngày thường, cách giữ chỗ chắc chắn, và cách xoay xở khi đã kín.
Những gì thường thay đổi trong dịp cao điểm
Không homestay nào giống nhau, nhưng những thay đổi sau rất hay gặp vào dịp lễ lớn, Tết và cuối tuần đẹp trời:
- Giá phòng cao hơn ngày thường. Đây là chuyện chung của ngành lưu trú; không có gì bất thường nếu được báo trước.
- Mức cọc cao hơn, có nơi đòi trả trước toàn bộ. Chủ nhà đã từ chối nhiều khách khác để giữ phòng cho bạn, nên họ muốn chắc chắn bạn đến.
- Điều kiện huỷ chặt hơn. Cọc dịp lễ thường không hoàn, hoặc chỉ cho dời sang một ngày thường.
- Đặt tối thiểu hai đêm. Một số nơi không nhận khách một đêm vào giữa kỳ nghỉ dài, vì phòng trống đêm còn lại khó bán.
- Bữa ăn phải đặt trước. Bếp nhà nhỏ không nấu kịp cho mọi khách gọi tại chỗ, nhất là bữa tối.
- Giờ nhận, trả phòng ít linh động. Khách trước trả muộn thì khách sau không nhận phòng kịp; dịp lễ chủ nhà khó chiều ai được.
Biết trước những điều này giúp bạn không bực khi nghe chủ nhà nói. Đó không phải là "chặt chém" mà là cách một cơ sở nhỏ giữ được lịch trong vài ngày cao điểm. Điều bạn cần là được biết rõ trước khi cọc, không phải được miễn trừ.
Cọc dịp lễ chia mấy đợt và hạn chuyển ra sao
Dịp đông khách, nhiều homestay không nhận một khoản cọc rồi chờ đến ngày, mà chia làm hai đợt: một khoản giữ chỗ khi bạn chốt, phần còn lại hoặc một phần lớn nữa chuyển trước ngày đến một khoảng nhất định. Cách chia này giúp chủ nhà chắc khách sẽ đến, và cho bạn thời gian xoay xở thay vì chuyển một lần số tiền lớn khi lịch chưa chắc.
Điều cần hỏi rõ là hạn của đợt hai và chuyện gì xảy ra nếu bạn lỡ hạn. Có nơi nhắc một lần rồi nhả phòng, giữ luôn khoản giữ chỗ; có nơi gia hạn thêm một hai ngày. Ghi ngày cụ thể vào tin nhắn, kiểu "đợt hai chuyển trước ngày …", thay vì "trước khi đi vài hôm", vì dịp lễ chủ nhà nhận rất nhiều tin nhắn và mỗi người hiểu chữ "vài hôm" một kiểu.
Hỏi thêm điều kiện huỷ áp cho từng đợt. Khoản giữ chỗ không hoàn nhưng đợt hai được hoàn nếu báo trước một mốc là cách chia khá hợp lý; còn nếu cả hai đợt đều không hoàn thì chỉ nên chuyển đợt hai khi lịch đã thật chắc.
Đi nhóm càng phải để ý: hạn đợt hai thường rơi đúng lúc trong nhóm bắt đầu có người đổi ý. Đầu mối nên gom đủ phần đợt hai của mọi người trước hạn vài ngày, đừng để hôm cuối mới nhắc. Còn nên đặt trước bao lâu cho từng dịp thì có bài riêng ở chuyên mục homestay theo mùa; phần này chỉ nói chuyện tiền cọc chia đợt.
Cách giữ chỗ cho chắc vào dịp cao điểm
Các bước sau giúp bạn giữ được phòng mà không bị kẹt khi lịch thay đổi:
- Chốt lịch trong nhóm trước khi hỏi phòng: ngày đi, ngày về, số người, ai đi chắc chắn. Hỏi phòng khi nhóm còn đang bàn là cách nhanh nhất để mất phòng hoặc mất cọc.
- Liên hệ hai ba nơi cùng lúc, nói rõ bạn đang so sánh, không cọc ngay ở nơi đầu tiên chỉ vì sợ hết.
- Hỏi riêng điều kiện của dịp đó: mức cọc, hạn chuyển, có hoàn không, có cho dời ngày không, có bắt ở tối thiểu bao nhiêu đêm.
- Khi chọn xong, chuyển cọc đúng hạn và gửi biên lai ngay; dịp lễ chủ nhà nhận rất nhiều tin nhắn, biên lai gửi chậm có thể làm bạn mất phòng.
- Xin tin nhắn xác nhận có ghi rõ đây là đặt cho dịp lễ, kèm điều kiện riêng của dịp đó.
- Báo lại cho những nơi đã hỏi mà không chọn, để họ nhả chỗ cho người khác; đó là phép lịch sự giúp cả vùng hồ vận hành trơn hơn.
- Nhắn lại cho chủ nhà vài ngày trước khi đi để kiểm lại lịch, vì dịp lễ là lúc dễ nhầm sổ nhất.
Bước cuối cùng hay bị bỏ qua nhất mà lại hữu ích nhất. Trùng phòng thường xảy ra vào chính những ngày đông khách.
Danh sách chờ: xin thế nào cho có tác dụng
Danh sách chờ là gì. Khi homestay đã kín, bạn nhờ chủ nhà ghi tên mình để nếu có khách huỷ thì báo cho bạn trước. Nhiều homestay nhỏ không có danh sách chờ chính thức, nhưng hầu hết sẵn lòng ghi tên nếu bạn hỏi lịch sự.
Cách xin. Gửi một tin nhắn gọn: ngày, số người, loại phòng chấp nhận được, và bạn có thể chuyển cọc ngay trong bao lâu nếu được báo. Khách nào chuyển cọc được nhanh thường được báo trước. Nói luôn bạn có thể linh động phòng nào (phòng không nhìn hồ, phòng dãy sau) để chủ nhà biết có thể báo bạn trong nhiều trường hợp hơn, không chỉ khi đúng phòng đẹp nhất bị huỷ.
Đừng chờ mà không có phương án khác. Danh sách chờ là cơ hội, không phải lời hứa. Song song với chờ, nên đặt một chỗ ở khác có điều kiện huỷ dễ, để nếu nơi mình thích có phòng thì chuyển sang.
Khi được báo có phòng. Trả lời ngay, chốt lại đủ các dòng như một lần đặt bình thường, rồi mới huỷ chỗ dự phòng theo đúng điều kiện đã thoả thuận ở nơi đó.
Phòng trống phút chót và những lời mời đột ngột
Gần ngày lễ, trên các hội nhóm du lịch thường xuất hiện bài "còn một phòng view hồ do khách huỷ, ai cần ib". Phần lớn là thật: khách huỷ sát ngày, chủ nhà muốn lấp phòng. Nhưng đây cũng là lúc dễ gặp tài khoản mạo danh nhất, vì khách đang sốt ruột và ít thời gian kiểm tra.
Với phòng phút chót, vẫn làm các bước kiểm tra cơ bản: gọi vào số công khai của homestay, xin ảnh hay video phòng, kiểm tên tài khoản nhận tiền. Phòng trống phút chót cũng thường đi kèm điều kiện không hoàn tiền, vì chỉ còn một hai ngày; hãy chấp nhận điều đó một cách tỉnh táo, không vì vội mà bỏ qua việc đọc điều kiện.
Nếu nhận lời mời phòng phút chót, nên hỏi kỹ thêm hai điều: phòng còn trống vì sao (khách huỷ, hay vốn là phòng ít ai đặt vì nằm sát bếp, sát đường), và có gì khác với ảnh trên trang không. Phòng còn trống sát ngày lễ đôi khi là phòng kém nhất của khu, điều đó chấp nhận được nếu bạn biết trước.
Một nguồn phòng phút chót đáng tin hơn là chính homestay bạn đã hỏi trước đó. Nếu bạn đã xin vào danh sách chờ, chủ nhà sẽ nhắn bạn trước khi đăng lên hội nhóm. Đây là lợi ích thật của việc giữ liên lạc tử tế với những nơi đã từ chối mình vì kín phòng.
Lịch nghỉ lễ thay đổi sau khi đã cọc
Một chuyện riêng của dịp lễ là lịch nghỉ có thể đổi sau khi bạn đã cọc: lịch nghỉ chính thức có ngày nghỉ bù hay hoán đổi được công bố muộn hơn bạn nghĩ, cơ quan cho nghỉ khác lịch chung, hoặc cả nhóm quyết định đi sớm một ngày để tránh kẹt xe. Khi đó bạn cần dời ngày ở, đúng vào lúc homestay đang kín nhất.
Vì thế, khi đặt dịp lễ, hỏi thêm một câu ngoài điều kiện huỷ: nếu lịch nghỉ thay đổi thì có được dời sang một đêm khác trong cùng kỳ nghỉ không, nếu đêm đó còn phòng. Nhiều chủ nhà sẵn lòng vì họ không mất khách; chỉ là không ai hứa trước được phòng đêm mới còn trống.
Nếu chưa chắc lịch nghỉ chính thức, có thể đặt trước những đêm chắc chắn nằm trong mọi phương án, thường là đêm giữa kỳ nghỉ, rồi hỏi thêm đêm rìa khi lịch đã rõ. Cách này đôi khi khiến bạn không ở liền một phòng, nhưng đỡ rủi ro mất cọc vì cả kỳ nghỉ dịch đi một ngày.
Khi thật sự phải dời, nhắn ngay khi biết, ghi rõ đêm cũ và đêm mới, và hỏi chênh lệch nếu đêm mới có giá khác. Dịp lễ, đêm trước và đêm sau kỳ nghỉ thường khác giá đêm giữa; thống nhất bằng chữ rồi mới coi là xong.
Hỏi giá dịp lễ thế nào để không bị bất ngờ
Giá dịp lễ cao hơn ngày thường là bình thường, nhưng bạn cần biết đúng con số cho đúng những đêm mình ở. Khi hỏi, nói rõ từng đêm: "đêm thứ Năm và đêm thứ Sáu, phòng này, hai người lớn, giá mỗi đêm là bao nhiêu". Nhiều homestay tính đêm đầu kỳ nghỉ khác đêm giữa, và tính đêm trước ngày lễ khác đêm sau.
Hỏi luôn các khoản đi kèm có tăng theo dịp lễ không: bữa ăn, phụ thu người thêm, đưa đón, thuê thuyền. Đôi khi giá phòng chỉ tăng nhẹ nhưng các khoản kèm theo mới là phần làm tổng chi tiêu đội lên. Bạn không cần mặc cả; mục đích là có một tổng con số trong tin nhắn trước khi cọc.
Nếu chủ nhà báo giá rồi vài hôm sau báo tăng thêm vì "khách đông quá", hãy nhắc lại con số đã thống nhất trong tin nhắn. Đã cọc theo giá cũ thì giá cũ là thoả thuận. Chưa cọc thì đó là quyền của họ, và quyền của bạn là chọn nơi khác.
Ngày rìa kỳ nghỉ: cách có phòng đẹp mà ít phải tranh
Một cách nhiều khách quen dùng là chọn những đêm ở rìa kỳ nghỉ thay vì giữa kỳ nghỉ: đêm trước ngày nghỉ đầu tiên, hoặc đêm cuối cùng khi phần đông khách đã về để kịp đi làm. Những đêm đó homestay thường còn phòng hơn, điều kiện mềm hơn, và vùng hồ cũng yên hơn hẳn.
Nếu công việc cho phép, đi ngay sau dịp lễ vài ngày còn dễ đặt hơn nữa. Chủ nhà vừa qua đợt đông khách, sẵn lòng trò chuyện hơn, bữa ăn nấu kỹ hơn. Cảnh hồ thì vẫn như thế, chỉ có ít người hơn trên những điểm ngắm.
Khi hỏi đặt đêm rìa, nói rõ với chủ nhà bạn linh động ngày; nhiều homestay có lịch trống lẻ một đêm giữa hai đoàn, chỉ cần bạn hỏi đúng lúc. Đây cũng là cách để người đi một mình hay cặp đôi tránh cảnh bị từ chối vì homestay chỉ nhận đặt tối thiểu hai đêm trong giữa kỳ nghỉ.
Câu hỏi thường gặp
Cọc dịp lễ chia hai đợt, lỡ hạn đợt hai có mất phòng không?
Tuỳ thoả thuận. Có nơi nhắc một lần rồi nhả phòng và giữ khoản giữ chỗ, có nơi cho thêm một hai ngày. Hãy ghi ngày cụ thể của đợt hai trong tin nhắn và chuyển sớm hơn hạn, vì dịp lễ chủ nhà khó chờ.
Vì sao dịp lễ homestay đòi cọc nhiều và không hoàn?
Vì homestay chỉ có vài phòng, nhận cọc của bạn là từ chối khách khác. Nếu bạn huỷ sát ngày, phòng gần như không bán lại được. Cọc cao và không hoàn dịp lễ là điều phổ biến; điều quan trọng là bạn được báo trước khi chuyển tiền.
Lịch nghỉ lễ đổi sau khi đã cọc homestay thì làm sao?
Nhắn chủ nhà ngay, ghi rõ đêm cũ và đêm muốn chuyển sang, hỏi chênh lệch giá nếu có. Nhiều nơi cho dời trong cùng kỳ nghỉ nếu còn phòng. Khi đặt dịp lễ, nên hỏi trước điều này cùng với điều kiện huỷ.
Hết phòng dịp lễ thì có nên chờ khách huỷ không?
Có thể xin vào danh sách chờ ở nơi bạn thích, nhưng nên đặt song song một chỗ khác có điều kiện huỷ dễ. Danh sách chờ là cơ hội, không phải lời hứa, và gần ngày lễ thì phương án dự phòng giúp bạn yên tâm.
Homestay báo tăng giá sau khi đã cọc dịp lễ có được không?
Nếu đã cọc theo một giá ghi trong tin nhắn thì giá đó là thoả thuận, bạn nhắc lại con số đã thống nhất. Trước khi cọc, chủ nhà có quyền báo giá mới, còn bạn có quyền chọn nơi khác.
Phòng trống phút chót đăng trên hội nhóm có đáng tin không?
Phần lớn là thật vì khách huỷ sát ngày, nhưng đây cũng là lúc dễ gặp tài khoản mạo danh. Vẫn gọi vào số công khai của homestay, xin video phòng, kiểm tên tài khoản trước khi chuyển tiền, và đọc kỹ điều kiện không hoàn.