Đường vào phần lớn homestay quanh hồ Tà Đùng gồm một đoạn rẽ khỏi trục đường chính, đi tiếp vài trăm mét đến vài cây số đường bê tông nhỏ hoặc đường đất đỏ, thường có dốc, rồi một đoạn đi bộ ngắn từ chỗ đỗ xe đến phòng. Đoạn cuối này quyết định xe của bạn có vào tận nơi được không, mưa thì có trơn không, và đến lúc trời tối có tìm đường được không.
Bài này không hướng dẫn đường từ thành phố lên Tà Đùng, việc đó có ở các trang chuyên về đường đi. Ở đây chỉ là đoạn cuối gắn với chỗ ở, thứ nên được xem như một tiêu chí chọn homestay, ngang hàng với phòng và góc nhìn hồ. Một homestay đẹp mà đường vào không hợp với xe và người đi cùng bạn là một homestay chọn sai.
Vì sao đoạn đường cuối ở Tà Đùng đáng hỏi riêng
Quanh hồ Tà Đùng, nhiều homestay mọc trên đất vườn của các hộ trồng cà phê, hồ tiêu, sầu riêng. Đường vào vì thế thường là đường vườn: làm ra để xe máy chở phân, chở nông sản, sau mới được đổ bê tông một phần khi có khách. Đất ở vùng này là đất đỏ, khô thì bụi, gặp mưa thì nhão và trơn như mỡ. Độ dốc cũng không nhỏ, vì chỗ nhìn hồ đẹp thường là sườn đồi hoặc đỉnh đồi.
Kết quả là cùng một vùng, có homestay nằm sát đường nhựa, xe đỗ trước cửa; có homestay phải đi thêm một quãng đường vườn hẹp, hai xe máy tránh nhau đã khó, ô tô không vào được. Trên trang giới thiệu, cả hai đều có thể ghi "đường ô tô vào được", và cả hai đều đúng vào ngày nắng ráo với người lái quen đường.
Vì vậy câu hỏi không chỉ là "xe vào được không" mà là "xe của mình, người lái của nhóm mình, vào mùa này, lúc trời tối có vào được không". Hỏi càng cụ thể, câu trả lời càng có ích.
Cũng đừng quên rằng đoạn đường cuối là thứ bạn sẽ đi nhiều lần trong kỳ nghỉ: ra ăn, ra bến thuyền, ra điểm ngắm, đi mua đồ. Một đoạn dốc đất đi một lần lúc đến thì chịu được, đi sáu bảy lần trong hai ngày, có lần lúc tối, có lần sau cơn mưa, thì thành chuyện lớn của cả chuyến.
Kiểu đường vào thường gặp và cần hỏi gì
Bảng dưới gom các kiểu đoạn cuối hay gặp quanh hồ. Đây là mô tả chung, không gắn cho nơi cụ thể nào; hãy dùng để biết nên hỏi chủ những gì:
| Kiểu đường | Ngày khô | Ngày mưa | Nên hỏi chủ |
|---|---|---|---|
| Đường nhựa hoặc bê tông rộng tới cửa | Dễ đi | Vẫn ổn, cẩn thận dốc | Chỗ đỗ có mái che không |
| Bê tông hẹp, có dốc | Đi được, cần cẩn thận khi tránh xe | Rêu, đất bám làm trơn | Đoạn nào dốc nhất, có chỗ tránh xe không |
| Bê tông nửa chừng, còn lại đất đỏ | Bụi, đi được | Trơn, lầy, dễ trượt | Có đổ xe ở đầu đoạn đất không, ai đưa vào |
| Đường đất đỏ hoàn toàn | Gồ ghề, bụi | Rất khó với xe thường | Mùa mưa có đón khách bằng xe máy không |
| Bậc thang đi bộ từ bãi xe | Mỏi chân với người lớn tuổi | Trơn nếu không có tay vịn | Bao nhiêu bậc, có đèn, có tay vịn không |
Đừng ngại hỏi lại lần nữa vài ngày trước khi đi, nhất là khi vừa có mấy trận mưa lớn. Đường vườn có thể sạt một đoạn, có thể vừa được đổ thêm bê tông. Chủ nhà đi đoạn đó mỗi ngày nên biết rõ nhất.
Đi ô tô: gầm xe, người lái và chỗ đỗ
Ô tô gia đình gầm thấp là kiểu xe hay gặp khó nhất trên đường vườn: gầm có thể chạm ở các gờ, ổ gà, đoạn chuyển tiếp từ bê tông sang đất. Lên dốc đất đỏ ướt, bánh xe dễ quay trượt; xuống dốc trơn, phanh không ăn như trên đường nhựa. Xe gầm cao đi dễ hơn, nhưng không có nghĩa là đi được mọi nơi khi trời mưa.
Người lái cũng quan trọng không kém. Người quen đường đèo đồi sẽ biết giữ số thấp, đi đều ga, không dừng giữa dốc. Người chỉ quen đường phố có thể lúng túng ngay ở con dốc đầu tiên. Nếu nhóm bạn có người lái chưa quen, chọn chỗ ở có đường vào bằng hoặc có chỗ đỗ ngay đầu đường vườn rồi đi bộ vào là an toàn hơn.
Hỏi chủ chỗ đỗ ô tô có bằng phẳng không, đỗ qua đêm có an toàn không, có phải đỗ ngoài đường xã không, có mái che không. Ở một số nơi, xe phải đỗ ngoài đường lớn rồi chủ ra đón bằng xe máy, chở người và đồ vào. Cách này an toàn hơn cố lái vào, nhưng nên biết trước để xếp đồ gọn, chia hành lý thành túi nhỏ dễ mang.
Đi xe máy: chở nặng, chở hai và đoạn dốc cuối
Xe máy là phương tiện linh hoạt nhất ở vùng hồ, vào được gần như mọi homestay. Nhưng đi xe máy từ xa lên, người lái đã mệt, xe chở hai người cộng thêm ba lô, túi đồ, đến đoạn dốc đất cuối ngày là lúc dễ đổ xe nhất. Phần lớn các cú ngã nhẹ trên đường vườn xảy ra ở tốc độ thấp, khi xe nặng đầu, bánh trượt và người lái chống chân không kịp.
Mẹo đơn giản: đến đoạn dốc đất, người ngồi sau xuống đi bộ, người lái chạy xe lên một mình. Xe nhẹ đi đáng kể, dễ giữ thăng bằng. Xuống dốc trơn thì đi số thấp, phanh nhẹ cả hai bánh, không bóp phanh trước mạnh. Nếu thấy đoạn đường quá trơn, dừng lại gọi chủ ra hỗ trợ, đừng cố.
Hỏi chủ chỗ để xe máy qua đêm, có mái che khỏi sương và mưa không, có khoá cổng không. Người đi phượt thường quan tâm thêm chỗ phơi đồ bảo hộ ướt và chỗ rửa bùn đất cho xe, những thứ không homestay nào ghi trong trang giới thiệu nhưng chủ nhà quen đón dân phượt thường có sẵn.
Đến homestay lúc trời đã tối: chuẩn bị từng bước
Đường xa nên nhiều khách đến Tà Đùng khi trời đã tối. Đường vườn ban đêm không có đèn đường, nhiều nhánh rẽ giống nhau, sóng điện thoại có chỗ mất. Chuẩn bị như sau giúp tránh lạc và tránh ngã:
- Xin chủ vị trí định vị chính xác của chỗ ở và của điểm rẽ khỏi đường chính, không chỉ tên homestay. Nhiều điểm trên bản đồ trực tuyến đặt sai vị trí hoặc dẫn vào đường mòn.
- Xin chủ mô tả hai ba điểm mốc dễ nhận ra ban đêm: cây lớn đầu ngõ, cột điện có bóng đèn, cổng sắt màu gì. Chụp màn hình tin nhắn để xem lại khi mất sóng.
- Gọi cho chủ khi còn ở đường chính, trước khi rẽ vào đường vườn. Nhiều chủ sẽ ra đón hoặc bật đèn cổng.
- Không theo đường tắt mà bản đồ gợi ý nếu chủ không xác nhận; đường tắt trên bản đồ có thể là lối mòn vào rẫy.
- Có đèn pin hoặc đèn đội đầu cho đoạn đi bộ từ chỗ đỗ xe đến phòng, đừng chỉ dựa vào đèn điện thoại vì sẽ cần pin để liên lạc.
Nếu biết chắc sẽ đến rất muộn, cân nhắc nghỉ đêm đầu ở chỗ gần khu dân cư hoặc gần trục đường chính, sáng hôm sau mới vào homestay sâu trong vườn. Cách này đặc biệt nên làm vào mùa mưa.
Tin nhắn hỏi đường vào: những ý nên có
Một tin nhắn đầy đủ giúp chủ trả lời chính xác ngay lần đầu, khỏi hỏi qua hỏi lại. Gom vào một tin những thông tin sau:
- Loại xe: ô tô gầm thấp hay gầm cao, bao nhiêu chỗ, hay xe máy, mấy chiếc, chở mấy người.
- Ai lái: người lái đã quen đường đồi dốc chưa, có ai trong nhóm lần đầu đi đường đất không.
- Giờ dự kiến đến: trước hay sau khi trời tối, để chủ biết có cần ra đón hay bật đèn cổng.
- Người cần chú ý: có người lớn tuổi, trẻ nhỏ, người đau chân trong nhóm không.
- Hành lý: có vali, thùng đồ nặng không, cần người giúp mang không.
- Câu hỏi chốt: nếu trời mưa trước khi đến, đường có còn đi được với loại xe đó không, và phương án nếu không đi được.
Câu trả lời của chủ cho tin nhắn này cũng nói nhiều về cách chủ chăm khách. Chủ trả lời từng ý, gửi kèm định vị và ảnh điểm rẽ là chủ đã quen đón người lạ đường. Chủ chỉ trả lời "dễ lắm, cứ vào là thấy" thì bạn nên tự chuẩn bị kỹ hơn, xin thêm ảnh đoạn đường và hỏi lại vài ngày trước khi đi.
Lưu lại cả cuộc trò chuyện. Nếu đến nơi đường vào khác xa mô tả, đó là căn cứ để bàn với chủ về phương án, chẳng hạn đổi sang phòng gần chỗ đỗ hơn hay nhờ chủ đưa đón bằng xe máy suốt kỳ nghỉ.
Hành lý và người đi cùng: ai cần chú ý nhất
Vali bánh xe. Gần như vô dụng trên lối đất và bậc thang. Đi homestay vùng đồi, ba lô hoặc túi xách quai đeo tiện hơn nhiều. Nếu phải mang vali, hỏi chủ có người giúp mang lên không.
Trẻ nhỏ. Bế trẻ đi trên dốc trơn là tình huống nguy hiểm thật. Chọn chỗ có lối đi bằng hoặc có tay vịn, mang địu thay vì xe đẩy, để một người lớn rảnh tay đi trước.
Người lớn tuổi. Hỏi kỹ số bậc, độ dốc, có tay vịn không. Một đoạn đi bộ năm phút với người trẻ có thể là mười lăm phút vất vả với ông bà, và phải đi lại nhiều lần trong kỳ nghỉ.
Đồ dễ vỡ, đồ nặng. Thùng nước, thùng trái cây, đồ ăn mang theo nên để gần xe hoặc nhờ chủ chở vào bằng xe máy. Đừng tự bê đồ nặng xuống dốc trơn, một cú trượt với thùng đồ trên tay khó chống đỡ hơn nhiều so với tay không.
Giày dép. Giày có đế bám tốt cho đoạn đi bộ. Dép tổ ong, dép trơn đế là nguyên nhân hay gặp của những cú trượt trên đất đỏ ướt.
Khi đường vào bị mưa làm hỏng giữa kỳ nghỉ
Mùa mưa vùng hồ có những trận mưa lớn kéo dài, đường vườn có thể trơn đến mức xe không leo lên được, đôi khi có đoạn sạt nhẹ. Nếu bạn đang ở homestay và mưa lớn suốt đêm, sáng ra đừng vội lái xe ra. Hỏi chủ tình trạng đường, chờ nắng hửng vài tiếng cho mặt đường ráo bớt. Chủ nhà thường biết rõ đoạn nào sẽ khô trước, đoạn nào phải chờ.
Có lúc phải ở thêm một buổi hoặc thêm một đêm vì đường. Đây là lý do nên để trống một khoảng thời gian dự phòng trong lịch trình về, nhất là khi đi vào mùa mưa. Thoả thuận về việc ở thêm do thời tiết là chuyện nên nói trước với chủ khi đặt phòng; phần chính sách huỷ, đổi ngày có ở mục đặt phòng và đặt cọc.
Nếu buộc phải đi, để chủ hoặc người quen đường lái xe qua đoạn khó, hoặc chở người bằng xe máy từng chuyến ra đường chính. Đừng để lòng nóng muốn về sớm đẩy bạn vào tình huống nguy hiểm trên một con dốc trơn.
Câu hỏi thường gặp
Ô tô có vào được homestay ở Tà Đùng không?
Nhiều nơi vào được, nhất là những chỗ gần đường chính hoặc có đường bê tông. Một số homestay trên đồi hoặc sâu trong vườn chỉ vào được bằng xe máy, ô tô phải đỗ ngoài. Hỏi chủ cụ thể về loại xe của bạn và tình trạng đường vào mùa bạn đi.
Đường vào homestay mùa mưa có nguy hiểm không?
Đoạn đất đỏ ướt rất trơn, nhất là khi xuống dốc. Không quá nguy hiểm nếu đi chậm, đúng số, người ngồi sau xuống đi bộ ở đoạn dốc, nhưng nên hỏi chủ trước và chọn chỗ ở có đường bê tông nếu đi vào mùa mưa.
Đến homestay ban đêm có dễ lạc không?
Có thể, vì đường vườn không có đèn và nhiều nhánh rẽ giống nhau. Xin chủ định vị chính xác và điểm mốc, gọi chủ khi còn ở đường chính, không đi theo đường tắt trên bản đồ khi chủ chưa xác nhận.
Có nên mang vali khi ở homestay Tà Đùng không?
Nên dùng ba lô hoặc túi có quai đeo. Vali bánh xe khó kéo trên lối đất, bậc thang. Nếu phải mang vali, hỏi chủ có người giúp mang hoặc chở vào bằng xe máy không, và xếp đồ gọn thành túi nhỏ.
Chỗ đỗ xe ở homestay có an toàn qua đêm không?
Phần lớn chỗ đỗ nằm trong khuôn viên, gần chỗ chủ nhà ngủ, nên ít phải lo hơn đỗ ngoài đường xã. Dù vậy vẫn nên hỏi chỗ đỗ có trong khuôn viên, có cổng khoá không, có mái che không, và không để đồ có giá trị trên xe qua đêm.